श्री व्यंकटेश स्तोत्र

महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील महान संत संत देवीदास यांनी हे स्तोत्र मराठीत रचले आहे. विष्णुभक्तांसाठी हे अतिशय महत्त्वाचे स्तोत्र आहे.

श्री व्यंकटेश स्तोत्र हे भगवान विष्णूंचे अवतार असलेल्या तिरुपती येथील श्री व्यंकटेशाची (बालाजी) स्तुती करणारे एक अत्यंत लोकप्रिय आणि प्रभावी स्तोत्र आहे. हे स्तोत्र संत ज्ञानेश्वरांचे बंधू संत निवृत्तीनाथ यांनी रचले आहे असे मानले जाते.

या स्तोत्राचे भक्तिभावाने पठण केल्यास घरातील दारिद्र्य, दुःख आणि संकटे दूर होऊन सुख-समृद्धी लाभते, अशी भाविकांची गाढ श्रद्धा आहे.

येथे संपूर्ण श्री व्यंकटेश स्तोत्र खालीलप्रमाणे आहे:

॥ श्री व्यंकटेश स्तोत्र ॥

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

ॐ नमो जी हेरंबा । सकळार्थांआरंभा ।

मंगळमूर्ती स्वयंप्रभा । कूर्मासना ॥ १ ॥

द्वितीये नमन शारदेसी । शब्दवाच्य वागेश्वरीसी ।

जे प्रकाशे चराचरासी । मती विशाळ देई जे ॥ २ ॥

तृतीये नमन सद्गुरुनाथा । ज्याने दाखविली मोक्षपंथा ।

ठेवूनिया चरणी माथा । स्तोत्रारंभ करीन मी ॥ ३ ॥

आता स्तुती करू व्यंकटेशाची । जो नायक सर्व सिद्धींचा ।

निवास जयाचा वैकुंठीचा । तो हा उभा कलीयुगी ॥ ४ ॥

तिरुपती पर्वतावरी । जो नित्य नांदे दीनोद्धारी ।

शंख चक्र गदा धरी । चतुर्भुज रूप जयाचे ॥ ५ ॥

ज्याचे नाम घेता मुखी । सर्व संकटे पळती सुखी ।

तो हा व्यंकटेश जगी । प्रत्यक्ष देव भूलोकी ॥ ६ ॥

प्रणतपालक जगद्गुरु । भक्तांचा कल्पतरू ।

कृपासिंधू करुणाकरू । व्यंकटेश स्वामी माझा ॥ ७ ॥

ज्याला नाही कोणी त्राता । त्याने स्मरावे व्यंकटेशा माता ।

तो होईल त्याचा दाता । सर्व सिद्धी देईल ॥ ८ ॥

धन्य धन्य तेचि जन । जे करिती व्यंकटेश भजन ।

त्यांचे सुधारेल जीवन । इहलोकी आणि परलोकी ॥ ९ ॥

हे स्तोत्र जे पठण करिती । त्यांची पापे सर्व जळती ।

पुत्र-पौत्रादी संपत्ती । लाभे तया निश्चये ॥ १० ॥

दारिद्र्य दुःख न बाधे तया । जो शरण गेला व्यंकटेशराया ।

त्याची नित्य रक्षी काया । चक्रपाणी भगवान ॥ ११ ॥

नमो देवदेवेश्वरा । नमो वैकुंठविहारा ।

नमो भक्तजनपाहरा । व्यंकटेशा नमोऽस्तुते ॥ १२ ॥

॥ इति श्री व्यंकटेश स्तोत्रं संपूर्णम् ॥

॥ श्री कृष्णार्पणमस्तु ॥

स्तोत्राचे महत्त्व आणि फलश्रुती:

• संकटनाश: या स्तोत्राच्या नियमित पठणाने जीवनातील सर्व प्रकारची संकटे आणि मानसिक ताण दूर होतो.
• आर्थिक स्थैर्य: आर्थिक अडचणी किंवा कर्जातून मुक्ती मिळवण्यासाठी हे स्तोत्र अत्यंत फलदायी मानले जाते.
• नित्य पठण: दररोज सकाळी अंघोळ झाल्यावर देवापुढे दिवा लावून या स्तोत्राचे १ किंवा ११ वेळा पठण करावे. जर रोज शक्य नसेल, तर शनिवारी याचे पठण करणे विशेष लाभदायक ठरते.
• अध्यात्मिक महत्त्व: तिरुपतीच्या श्री व्यंकटेश (विष्णू) देवाचे हे अत्यंत रसाळ स्तोत्र आहे. यात देवाच्या विविध रूपांची आणि कृपेची आळवणी केली आहे.
• फायदा: असे मानले जाते की मनातील इच्छा पूर्ण करण्यासाठी आणि आर्थिक स्थैर्य लाभण्यासाठी या स्तोत्राचे श्रद्धेने पठण केले जाते.