विभाग : व्याकरण

१. प्रयोग (Voice)

वाक्यातील कर्ता, कर्म आणि क्रियापद यांच्या परस्पर संबंधाला 'प्रयोग' म्हणतात. 

अ. कर्तरी प्रयोग (Active Voice)

• ट्रिक: कर्ता नेहमी प्रथमा विभक्तीत असतो (कर्त्याला प्रत्यय नसतो) आणि क्रियापद कर्त्यानुसार बदलते.
• उदाहरण: तो आंबा खातो. / ती आंबा खाते.
• वेबसाईटवर दाखवण्याची पद्धत: कर्ता बदलून क्रियापद कसे बदलते, याचे ॲनिमेशन किंवा हायलाईट करून दाखवावे.

ब. कर्मणी प्रयोग (Passive Voice)

• ट्रिक: कर्त्याला प्रत्यय असतो, पण कर्माला प्रत्यय नसतो. क्रियापद कर्माप्रमाणे बदलते.
• उदाहरण: त्याने आंबा खाल्ला. / त्याने चिंच खाल्ली.

क. भावे प्रयोग (Impersonal Voice)

• ट्रिक: कर्ता आणि कर्म दोन्हींना प्रत्यय असतो. क्रियापद तृतीयपुरुषी, नपुंसकलिंगी, एकवचनी असते.
• उदाहरण: शिक्षकाने विद्यार्थ्याला शिकवले.