विभाग : शुद्धलेखनाचे सोपे नियम (Rules of Orthography)

१. अनुस्वाराचे नियम (Rules of Anusvara)

मुख्य नियम: ज्या अक्षराचा उच्चार नाकातून स्पष्ट होतो, त्यावरच अनुस्वार द्यावा. (स्पष्टोच्चारित अनुनासिकांवर अनुस्वार येतो).

• उदाहरणे:
  • आंबा (उच्चार स्पष्ट आहे)
  • भिंत (उच्चार स्पष्ट आहे)
  • उंच (उच्चार स्पष्ट आहे)
• टीप: ज्या शब्दांचा उच्चार नाकातून ओझरता होतो, त्यावर आता (नव्या नियमांनुसार) अनुस्वार देण्याची गरज नाही. उदा. हळूहळू, मुळात.

२. र्‍हस्व-दीर्घ 'इ' आणि 'उ' चे नियम

• नियम १ (एकाक्षरी शब्द): मराठीतील सर्व एकाक्षरी शब्द नेहमी दीर्घ लिहावेत.
  • उदाहरणे: ती, मी, तू, जी, जी, धू, बी. (अपवाद: 'नि' हा उभयान्वयी अव्यय र्‍हस्व लिहितात).
• नियम २ (शब्दाच्या शेवटी): मराठी शब्दाच्या शेवटी येणारा 'इ' किंवा 'उ' नेहमी दीर्घ असतो.
  • उदाहरणे: कवी, पाटी, लाडू, गडू, वाळू.
• नियम ३ (उपांत्य अक्षर): तीन किंवा चार अक्षरी शब्दाच्या शेवटी जर दीर्घ अक्षर असेल, तर त्याचे आधीचे (उपांत्य) अक्षर र्‍हस्व असते.
  • उदाहरणे: गरिब (ब दीर्घ नाही, पण 'रि' र्‍हस्व), विहिर, पाहुणा.